Bestralingsprofessionals klaar voor de digitale transformatie

Nieuwe digitale tools en AI-toepassingen worden in rap tempo ingevoerd in de radiotherapie. Bij Maastro, maar ook landelijk. Denk aan automatische planningssoftware, surface tracking of het inzetten van AI bij het intekenen van tumoren. “Maar hoe ervaren MBB’ers die ontwikkelingen eigenlijk zelf?” vroeg de raad van bestuur zich af. En: “Moeten we op zoek naar een ander profiel bij nieuwe collega’s?”

Nieuwsgierigheid als startpunt

Om daarachter te komen startte Thijs Ackermans – onderzoeker, projectleider en subsidieadviseur bij Maastro – een verkennend onderzoek. Niet omdat er signalen van weerstand waren, maar juist vanuit nieuwsgierigheid: wat verwachten MBB’ers zelf van de toekomst? En hoe kunnen we hen daarin het beste ondersteunen?
Thijs begon met een literatuurstudie en ontdekte dat er verrassend weinig onderzoek naar dit onderwerp beschikbaar is – zeker in Nederland. Dus ontwikkelde hij samen met klinisch fysici, de Laboranten Adviesraad (LAR) van Maastro en onderzoekers van Tilburg University een vragenlijst. Die ging in op het gebruik van digitale tools, werkbeleving en verwachtingen voor de toekomst.
Via de afdelingshoofden radiotherapie én de Nederlandse Vereniging van MBB’ers werd de vragenlijst verspreid. De respons was hoog: 265 ingevulde lijsten, uit álle radiotherapiecentra in Nederland.

Geen technostress

Wat bleek? MBB’ers maken al intensief gebruik van digitale tools bij contouring en planning, en ervaren daar nauwelijks stress door. “Technostress? Die is er eigenlijk niet,” zegt Thijs. “Waarschijnlijk omdat technologische vernieuwing in dit vakgebied al decennialang onderdeel is van het werk.”

Niet bang voor baanverlies

Ook als MBB’ers nadenken over de toekomst – waarin mogelijk tot 80% van hun voorbereidende werk geautomatiseerd wordt – blijven ze overwegend positief. De rol verschuift van uitvoerend naar controlerend, met nadruk op kwaliteitsbewaking en procesmonitoring.
“MBB’ers verwachten dat ze in dezelfde tijd meer bestralingsplannen kunnen maken  en ook met diverse ziektebeelden ,” licht Thijs toe. “De taak wordt dan vooral het bewaken van de kwaliteit van geautomatiseerde planning. Dat vraagt om meer kennis van anatomie en brengt grotere verantwoordelijkheid met zich mee.”

Opvallend: ondanks deze veranderingen blijft de werktevredenheid hoog. Er is een lichte verschuiving van ‘zeer tevreden’ naar ‘tevreden’, maar geen sprake van zorgen over baanzekerheid en/of stress.

Succes zit in de aanpak

Wat betekent dit voor Maastro en andere instellingen? Volgens Thijs zit de belangrijkste les niet in de uitkomsten zelf, maar in het proces ernaartoe. “Nieuwe technologie implementeren is geen probleem – als je het goed begeleidt. Goede training, heldere uitleg en betrokkenheid van medewerkers zijn cruciaal. Dán maakt het niet uit welke tool je invoert.”

Maastro: klaar voor de toekomst

Bij Maastro combineren MBB’ers de planning én de uitvoering van behandelingen, iets wat elders vaak is opgedeeld. Juist die veelzijdigheid maakt het werk uitdagend en toekomstbestendig. “MBB’ers hebben altijd al met technologie gewerkt,” besluit Thijs. “De veranderingen komen dus niet uit de lucht vallen. Maar het is wél aan ons om ervoor te zorgen dat we ze samen, goed voorbereid, tegemoet treden.”