Clinical Research

Deze studie onderzocht het risico op isolated nodal failure (INF) – het ontstaan van uitzaaiingen in lymfeklieren buiten het bestraalde gebied – bij patiënten met stadium III niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC) die behandeld zijn met intensiteitsgemoduleerde protonentherapie (IMPT), al dan niet in combinatie met het immunotherapie-medicijn durvalumab. In totaal werden gegevens van 96 patiënten onderzocht die tussen 2019 en 2022 een behandeling met IMPT ondergingen. Na een gemiddelde follow-up van 27 maanden trad INF slechts tweemaal op (2,1%). Dit percentage komt overeen met de cijfers van conventionele fotonbestraling (3DCRT of IMRT), ondanks dat bij protontherapie de omliggende lymfeklieren een aanzienlijk lagere ‘toevallige’ stralingsdosis ontvangen. De overlevingsuitkomsten waren gunstig, met een mediane progressievrije overleving van 25 maanden en een gemiddelde algehele overleving van 39 maanden. Deze resultaten bevestigen dat selectieve bestraling met IMPT een veilige behandeloptie is voor deze patiëntengroep, zonder toename van het risico op INF.

Publicatie PubMed

Bloedmonsters werden verzameld om potentiële serum biomarkers geassocieerd met neurocognitieve functie te onderzoeken bij patiënten met kleincellige longkanker (SCLC) die profylactische craniële bestraling (PCI) kregen. 

Biomarkerniveaus vóór PCI en veranderingen in hun niveaus 3 dagen na het starten van PCI kunnen verband houden met neurocognitieve achteruitgang na 4 maanden. Als deze biomarkers gevalideerd worden, kunnen ze gebruikt worden om het risico op neurocognitieve achteruitgang te voorspellen en kunnen ze dienen als beslissingshulp voor gepersonaliseerde PCI in SCLC.

Publicatie

CRT gevolgd door adjuvant Durvalumab (D) is de standaardbehandeling voor fitte patiënten (pts) met niet-resectabel stadium III NSCLC. De meeste patiënten hebben echter geen baat bij het CRT-deel van de behandeling. We wilden een prognostisch model opstellen om patiënten te identificeren die mogelijk geen baat hebben bij CRT zonder D.

Publicatie

Na primaire chemotherapie is nog onduidelijk welke patiënten met cT1–2N1 borstkanker baat hebben bij aanvullende locoregionale radiotherapie. De RAPCHEM-studie onderzocht of de bestraling veilig kan worden afgestemd op de respons van de okselklieren na de chemotherapie. Afhankelijk van het resterende risico kregen patiënten minder uitgebreide radiotherapie of kon bestraling van (een deel van) de oksel achterwege blijven. Na een mediane follow-up van 10 jaar bleek het locoregionale recidiefpercentage zeer laag (2,9%) en vergelijkbaar tussen de verschillende risicogroepen. Daarnaast waren de ziektevrije overleving (79,2%) en de algehele overleving (83,0%) na 10 jaar veelbelovend.

Conclusie: De 10-jaarsresultaten van de RAPCHEM-studie laten zien dat radiotherapie veilig kan worden afgestemd op de respons van de okselklieren na primaire chemotherapie bij patiënten met cT1–2N1 borstkanker. Door radiotherapie bij geselecteerde patiënten gedeeltelijk of volledig achterwege te laten, kan de kans op bijwerkingen en langetermijnschade worden verminderd, zonder dat dit ten koste gaat van de locoregionale tumorcontrole.

Publicatie

Het doel was om in Nederland consensus te bereiken over welke parameters gebruikt moeten worden om radiotherapieplannen (RT) voor borstkanker te evalueren.

Conclusie: Er is een nieuwe Nederlandse consensusrichtlijn voor de evaluatie van RT-plannen voor borstkanker opgesteld.

Publicatie

Glioblastoom (GBM) wordt op grote schaal behandeld met grote radiotherapieranden, wat resulteert in een aanzienlijke bestraling van de omliggende hersenstructuren. In deze context rijst de vraag of deze marges veilig kunnen worden verkleind. In 2018 werd de uitbreiding van het klinische doelvolume (CTV) in onze instelling teruggebracht van 20 naar 15 mm rond het bruto doelvolume (GTV) (d.w.z. de contrastvergrotende tumor/holte). We probeerden de impact van deze reductie retrospectief te analyseren.

Bij GBM-patiënten die worden behandeld met chemoradiatie lijkt het verkleinen van de CTV-marge van 20 naar 15 mm veilig te zijn en biedt het potentieel voor minder behandelingstoxiciteit.

Publicatie

Deze retrospectieve studie onderzocht verschuiving van de botflap tijdens radiotherapie bij 25 postoperatieve hersentumorpatiënten. Hoewel de verplaatsing nooit groter was dan 2,5 mm, benadrukt de enorme frequentie van de verplaatsing de noodzaak van toekomstig onderzoek bij grotere populaties om de aanwezigheid ervan te valideren en de potentiële klinische impact op de planning van tumorvolumemarges te beoordelen.

Publicatie

Deze studie onderzocht of bestraling van de hersenen invloed heeft op het door patiënten zelf ervaren cognitief functioneren bij mensen met hersentumoren en hoofd-halskanker. De onderzoekers analyseerden gegevens van 110 hersenkankerpatiënten en 356 hoofd-halskankerpatiënten die tussen 2012 en 2021 radiotherapie ondergingen, en vergeleken vragenlijstscores vóór en één jaar na de behandeling. Patiënten met een hersentumor rapporteerden zowel voor als na de behandeling lagere cognitieve scores dan hoofd-halskankerpatiënten. Factoren die samenhingen met een grotere kans op cognitieve achteruitgang waren: leeftijd van 65 jaar of jonger bij start van de bestraling, een hogere uitgangsscore voor cognitief functioneren en een gemiddelde hersendosis van meer dan 3 Gy. Ook hogere doses naar de hippocampus bleken relevant. De resultaten wijzen erop dat zelfs relatief lage stralingsdoses aan de hersenen (boven 3 Gy) mogelijk bijdragen aan vroege, door patiënten zelf ervaren, cognitieve achteruitgang. Dit onderstreept het belang van hersenbesparende bestralingstechnieken. 

Publicatie PubMed

Radiotherapie voor hersen-, hoofdhals- (HN) en schedelbasistumoren (SB) kan een aanzienlijke stralingsdosis geven aan de hypothalamus-hypofyse-as (HPA), wat kan leiden tot een verstoord functioneren van dit gebied en dus tot endocriene stoornissen. Het doel van deze systematische review en meta-analyse is het onderzoeken van literatuur over HP-disfunctie na bestraling voor niet-hypofysaire hersen-, HN- of SB-tumoren op volwassen leeftijd, met als doel inzicht te geven in de prevalentie van HP-disfunctie gerelateerd aan stralingsdosis.

Publicatie

Radiomics modellen die zijn getraind met beperkte gegevens van één instelling zijn vaak niet reproduceerbaar en generaliseerbaar. We ontwikkelden radiomics modellen die locoregionaal recidief binnen twee jaar na radiotherapie kunnen voorspellen op basis van private en publieke datasets en hun combinaties, om kleine en multi-institutionele studies te simuleren en de responsiviteit van de modellen op feature-selectie, machine-learning algoritmen, centrum-effect harmonisatie en grotere datasets te bestuderen. 

Multi-institutionele retrospectieve gegevens accentueren de bestaande variabiliteit die van invloed is op radiomics. Zorgvuldig ontworpen prospectieve, multi-institutionele studies en het delen van gegevens zijn noodzakelijk voor klinisch relevante prognostische modellen voor hoofd-halskanker.
 

Publicatie

Bij brachytherapie met hoge doses (HDR) ontbreken routinematig beschikbare verificatiemethoden voor de behandeling. Real-time tracering van de stralingsbron tijdens HDR brachytherapie kan de mogelijkheden voor verificatie van de behandeling verbeteren. Recente ontwikkelingen op het gebied van brontracking maken het mogelijk om de verblijftijd en de positie van de bron met hoge nauwkeurigheid te meten. Er is echter nog steeds behoefte aan meer klinisch relevante informatie, zoals dosisafwijkingen. Om dit aan te pakken is een real-time dosisberekening ontwikkeld om meer relevante informatie te verkrijgen uit bron-tracking gegevens. Een proof-of-principle van de ontwikkelde tool werd getoond met behulp van source tracking data verkregen van een 3D-geprint antropomorf fantoom. 

Publicatie

Een benadering ontwikkelen voor de diagnose en behandeling van prostaatkanker met behulp van één platform voor fusiebiopsie, gevolgd door focale klierablatie met behulp van permanente prostaatbrachytherapie met en zonder rectale spacer. 

Publicatie