Laboratory Research - Maastro Lab
(Let op: op dit moment wordt hard gewerkt aan de inhoud van deze site. De links naar projecten werken nog niet).
In de Laboratory Research divisie oftewel "Maastro Lab" onderzoeken wij hoe kanker groeit en waarom sommige tumoren ongevoelig worden voor behandeling. We willen begrijpen wat er op biologisch niveau gebeurt, zodat we nieuwe, effectieve en duurzame therapieën kunnen ontwikkelen die kankercellen gericht aanpakken en gezond weefsel zo veel mogelijk sparen. Daarbij bestuderen we onder meer de tumor-immuunomgeving, cellulaire stress en signaalnetwerken in kankercellen. De inzichten die hieruit voortkomen gebruiken we om biomarkers en nieuwe therapeutische aangrijpingspunten te identificeren, die vervolgens verder worden ontwikkeld en getest binnen de precisie-oncologie en radiotherapie. Zo leggen wij met onze onderzoekslijnen de biologische basis voor gepersonaliseerde kankerzorg en betere behandelingen voor patiënten met moeilijk behandelbare en therapieresistente tumoren.
De divisie maakt deel uit van de onderzoeksschool GROW van de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences van Maastricht University.
Schematic overview of the divion's mission and research focus areas
NOTCH-signaaltransductie en dynamiek van kankerstamcellen
Waarom keren sommige tumoren terug na behandeling? In dit onderzoek, onder leiding van Marc Vooijs, bestuderen we hoe kankerstamcellen, zuurstofarme gebieden in tumoren (hypoxie) en de tumoromgeving bijdragen aan therapieresistentie en terugkeer van ziekte na behandeling. We onderzoeken hoe tumorcellen overleven, zich aanpassen aan stress en blijven doorgroeien ondanks radiotherapie.
Een belangrijke focus ligt op de rol van NOTCH-signaaltransductie, een communicatiesysteem dat betrokken is bij de interactie tussen tumorcellen, gezond weefsel en de tumoromgeving. Door beter te begrijpen hoe deze signalen tumorinitiatie, groei en resistentie aansturen, willen we nieuwe aangrijpingspunten voor behandeling ontdekken.
Met geavanceerde modellen, waaronder organoïden en lineage-tracing technieken, brengen we de dynamiek van kankerstamcellen en hun omgeving in kaart. Zo identificeren we kwetsbaarheden in tumoren die kunnen leiden tot effectievere behandelingen en een kleinere kans op terugkeer van de ziekte.
Vesikel celbiologie, hypoxie en autofagie-gedreven resistentie van tumoren
Hoe overleven tumoren onder extreme omstandigheden, zoals zuurstoftekort en behandeling? In dit onderzoek, onder leiding van Kasper Rouschop, bestuderen we hoe tumoren zich aanpassen aan stressvolle omstandigheden, zoals een tekort aan zuurstof (hypoxie). We onderzoeken hoe kankercellen overlevingsmechanismen inzetten, waaronder autofagie en communicatie via extracellulaire vesikels, om te blijven groeien en resistent te worden tegen behandeling.
Extracellulaire vesikels functioneren als kleine boodschappers tussen cellen en kunnen processen stimuleren die tumorgroei, uitzaaiingen en aanpassing aan de omgeving bevorderen. Door beter te begrijpen hoe deze signalen werken, brengen we nieuwe kwetsbaarheden van tumoren in kaart.
Een belangrijk doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van behandelingen die autofagie- en vesikelafhankelijke overlevingsmechanismen blokkeren. Daarmee willen we therapieresistentie doorbreken, vooral bij agressieve tumoren zoals hoofd-halskanker en glioblastoom.
Adaptieve tumorbiologie en metabole herprogrammering
Hoe passen tumoren zich aan om behandeling te ontwijken? In dit onderzoek, onder leiding van Kim Kampen, bestuderen we hoe kankercellen hun stofwisseling aanpassen om te blijven groeien en te overleven onder druk van behandelingen zoals radiotherapie. Daarbij richten we ons onder meer op de serine- en glycinehuishouding, belangrijke bouwstenen die tumoren gebruiken voor snelle groei.
Naast veranderingen in hun stofwisseling kunnen tumoren ook hun eiwitten, vetten en interactie met het immuunsysteem aanpassen. Deze flexibiliteit helpt kankercellen om therapie te ontwijken en draagt bij aan therapieresistentie.
Door deze afhankelijkheden beter te begrijpen en gericht te remmen, willen we tumoren gevoeliger maken voor behandeling en de tumor-immuunomgeving normaliseren. Zo werken we aan effectievere therapieën voor patiënten met moeilijk behandelbare vormen van kanker, met minder bijwerkingen en een grotere kans op langdurige ziektecontrole.
Divisieleider: prof. dr. Marc Vooijs
Marc Vooijs promoveerde aan het Nederlands Kanker Instituut bij A. Berns en verrichtte postdoctoraal onderzoek aan de Washington University in St. Louis bij Raphael Kopan en aan het Hubrecht Instituut. In 2006 startte hij zijn eigen onderzoeksgroep op de afdeling Pathologie van het UMC Utrecht (hoofd Prof. P. van Diest). In 2010 verhuisde hij naar het MUMC+ om leiding te geven aan het laboratoriumonderzoek binnen de afdeling Radiotherapie. Sinds 2018 is hij verbonden aan Maastro en divisieleider van de divisie Laboratory Research / Maastro Lab. Vanuit deze rol stimuleert hij de wetenschappelijke koers en samenwerking binnen de divisie, naast het leiden van zijn eigen onderzoeksgroep.
Zijn onderzoek richt zich op mechanistisch inzicht in signaaltransductie door NOTCH-familie-eiwitten en hun contextafhankelijke rol in stamcellen, kankerontwikkeling en behandelingsrespons, met bijzondere aandacht voor de tumormicro-omgeving en hypoxie.
Actueel onderzoek
Bij Laboratory Research zijn we toegewijd aan baanbrekend onderzoek dat bijdraagt aan duurzame kankerbehandelingen en een beter begrip van tumorgedrag. Hiermee zetten we ons in om de zorg voor kankerpatiënten blijvend te verbeteren. Bekijk onze meest actuele onderzoeken hier:
Wetenschappelijke publicaties
De resultaten van onze onderzoeken worden regelmatig gedeeld via wetenschappelijke publicaties. Hiermee dragen we niet alleen bij aan kennisdeling binnen de academische wereld, maar versterken we ook de wetenschappelijke onderbouwing van onze innovaties. Bekijk hier een overzicht van onze meest recente publicaties.
Meer informatie of samenwerken?
Voor meer informatie over Laboratory Research, ons onderzoek, de publicaties of andere vragen, neem contact op met:
Prof. dr. Marc Vooijs
[email protected]
Secretariaat Research:
Carla Moonen
+31 (0)43 388 2972
[email protected]