“Ook belangrijk: wat is de kwaliteit van leven na de behandeling?”
Liesbeth Boersma maakt zich al jaren sterk voor ‘Samen Beslissen’. In de behandeling van borstkanker leiden namelijk steeds meer verschillende wegen naar Rome. Met diverse keuzehulpen stimuleert Liesbeth zowel arts als patiënt om samen een passend pad te kiezen. Een pad dat leidt naar een goede kwaliteit van leven na de behandeling. Want voor 87% van de patiënten ís er een leven na de behandeling. Liesbeth onderzoekt intussen wat de gevolgen zijn van allerlei keuzes. Daarbij kijkt ze niet alleen naar de medische resultaten, maar ook naar de kwaliteit van leven.
Waardevolle databron
“Jonge vrouwen die borstsparend behandeld zijn, krijgen standaard een extra bestraling – een boost – om te voorkomen dat de tumor terugkomt”, begint Liesbeth. “Om te onderzoeken of een hoge boost meer voordeel biedt, hebben we jaren geleden de Young boost trial opgezet. Een groot, internationaal onderzoek onder ruim 2.400 vrouwen: de helft kreeg de gewone boost, de andere helft kreeg de hoge boost. In 2024 zijn de uitkomsten bekend gemaakt. Daaruit blijkt dat de hoge boost de kans op tumorterugkeer weliswaar verkleint, maar dat die kans ook al heel klein is met de gewone boost. Wat ik vooral interessant vind aan de Young boost trial is de enorme database. Daarmee hebben we bijvoorbeeld ook al de cosmetische gevolgen van bestraling onderzocht en ontdekt dat die slechter zijn na een hoge boost. Die berg data geeft oneindig veel mogelijkheden voor verder onderzoek.”
Hoe combineer je bestraling met een borstreconstructie?
“In een ander onderzoek gaan we op zoek naar de ideale aanpak van een borstreconstructie na amputatie, waarbij de patiënt ook bestraald moet worden. Bestraal je voor de reconstructie of erna? Gebruik je implantaten of eigen weefsel? Enzovoort. Elk ziekenhuis heeft z’n eigen variant. In de richtlijn staat dat je alle opties met de patiënt moet bespreken, maar dat is lastig als je de uitkomsten van al die opties niet goed kent. Daarom gaan we die uitkomsten nu in heel Nederland verzamelen, samen met Erasmus MC. Onze subsidieaanvraag bij ZonMW is in 2024 goedgekeurd, dus we kunnen van start. Dankzij dit onderzoek hebben we straks een unieke dataset in handen.”
Deze studie sluit aan op een ander onderzoek dat zich richt op de vraag: "Kun je ook voorafgaand aan de borstamputatie al bestralen, zodat de borst tijdens diezelfde operatie meteen gereconstrueerd kan worden? “ Voor die studie doen we nu een pilot bij twintig patiënten. We delen onze gegevens met Belgische en Engelse onderzoekers die zo’n zelfde onderzoek (gaan) doen. Zo kunnen we samen bredere conclusies trekken.”
Arm- en schouderklachten voorspellen
“Tot slot willen we graag de kans op arm- en schouderklachten na de bestraling beter kunnen voorspellen en voorkómen. We weten intussen dat de schouderspieren een veel lagere dosis krijgen bij een protonenbehandeling dan bij een fotonenbehandeling. Samen met de andere protonencentra in Nederland onderzoeken we nu of die lagere dosis ook tot minder klachten leidt. Daarnaast lopen er op dit moment ook andere onderzoeken naar de armfunctie na een operatie en bestraling. Daarin werken we nauw samen met de afdeling Chirurgie van Maastricht UMC+. Onder andere op basis van voorlopige geruststellende resultaten hebben we nu in OncoZON afspraken gemaakt om bij een kleine groep oudere patiënten de poortwachtersklier niet meer te verwijderen. Daarin lopen we in Nederland absoluut voorop!”
Liesbeth Boersma: “Straks hebben we een unieke dataset in handen waaruit blijkt hoe we een borstreconstructie het beste met bestraling kunnen combineren”