Van Eindhoven naar de behandelkamer: de nuchter enthousiaste hoogleraar die AI in de zorg gewoon gaat doen
Wouter van Elmpt is geen dromer. Dat merk je al in de eerste minuten van een gesprek met hem. Hij gebruikt geen grote woorden, vermijdt hype, en als je hem vraagt wat de vraag is rondom AI die hem 's nachts wakker houdt, lacht hij eerst: "Mij houdt niks 's nachts wakker. Ik slaap heel goed, gelukkig." Maar hij heeft wél drie antwoorden klaarliggen.
Hoogleraar Wouter van Elmpt: “We implementeren en soms vergissen we ons, dat is ook waardevol. Want van wat niet werkt kun je net zoveel leren."
Op 27 maart 2026 aanvaardde Wouter het ambt van bijzonder hoogleraar 'implementatie van artificiële intelligentie in de gezondheidszorg' aan Tilburg University. De leerstoel is verbonden aan Maastro, het gespecialiseerde radiotherapiecentrum in Maastricht waar hij al 22 jaar werkt. Een mijlpaal, maar hijzelf zou het waarschijnlijk omschrijven als een logische volgende stap.
Hoe een techneut in de zorg belandt
Het begon in Eindhoven, waar Wouter technische natuurkunde studeerde. De voor de hand liggende route na zo'n opleiding? Naar Philips of ASML, de volgende versie van de halfgeleider ontwikkelen. Die weg nam hij niet.
"Medische apparatuur, CT-scanners, bestralingstoestellen, al die hoogwaardige complexe technologieën trokken mij meer. En toen ben ik eigenlijk al direct bij mijn afstuderen bij Maastro terechtgekomen. Nu 22 jaar later zit ik hier nog."
Hij zegt het droog, maar er zit iets in die continuïteit dat meer zegt dan hij bedoelt. In een vakgebied waar mensen vaak doorstromen, bleef Wouter. Niet omdat hij moest, maar omdat het werk telkens een nieuwe laag aanbood. De eerste tien jaar werkte hij aan technische kwaliteitscontrole: klopt de bestraling, doet de apparatuur wat ze moet doen? Daarna verschoof zijn focus naar beeldvorming. Hoe ziet de tumor eruit, hoe reageert die op behandeling, welke therapie werkt het beste? Veelbelovend onderzoek, goed gefinancierd ook, maar ergens knagend.
"We waren heel ver voor de troepen uit en er gebeurde niks met de patiëntenzorg zelf. Iets wat ik in 2004 had ontwikkeld, kregen we pas tien jaar later goed in de routine. Als ik nu nog dieper in onderzoek ging, zou het dadelijk 15, 20 jaar duren voordat iets bij de patiënt terechtkomt." Dat was het kantelpunt. Van ontwikkelaar naar implementator. Van uitvinden naar uitrollen.
De man die liever doet dan droomt
In 2018 was Wouter een van de eersten die deep learning-technologie, 'tegenwoordig noemen we alles AI, maar toen heette het nog zoals het echt heette', implementeerde voor het automatisch herkennen van gezonde weefsels in scans. Samen met een fabrikant, samen met collega André Dekker. De technologie is nu dagelijkse praktijk bij Maastro en elders.
Dat ene voorbeeld illustreert wat hem drijft: niet de technologie op zich, maar de combinatie van technologie en menselijke meerwaarde. In zijn inaugurele rede formuleert hij het zo: AI verandert de zorg niet automatisch. De combinatie van mens en technologie is de cruciale factor.
Zijn leerstoel draait om drie stappen: selectie, implementatie, evaluatie. Welke AI heeft echte toegevoegde waarde? Hoe voer je die verantwoord en snel in? En werkt het dan ook echt zoals beloofd?
"We implementeren en soms vergissen we ons, dat is ook waardevol. Want van wat niet werkt kun je net zoveel leren." Die laatste zin zegt veel over zijn manier van werken. Mislukking is geen taboe, het is data.
Enthousiast, maar niet naïef
Vraag hem naar de ene toepassing die de zorg gaat veranderen en hij aarzelt bewust. Niet omdat hij het antwoord niet weet, maar omdat hij wantrouwig is tegenover grote beloftes.
"Er komen heel veel AI-toepassingen op ons af en we kunnen ze niet allemaal doen, daar hebben we de menskracht niet voor." Wat hem wél enthousiast maakt: het idee dat AI de routinetaken overneemt zodat zorgprofessionals tijd overhouden voor wat er echt toe doet. De moeilijke gesprekken, de complexe casuïstiek, de patiënt die meer nodig heeft dan een protocol. "Niet elke patiënt vraagt evenveel tijd, maar de complexe casussen verdienen meer aandacht. Als AI 70 tot 80 procent van de routineuze handelingen veiliger en efficiënter kan afhandelen, houd je ruimte over voor die 20 tot 30 procent waar jij als professional echt het verschil maakt."
Toch is er één parallel die hem alert houdt: het elektronisch patiëntendossier. Ooit met groot enthousiasme onthaald, maar inmiddels ook een bron van flinke administratiedruk voor veel artsen. Dat scenario wil hij voor AI koste wat kost vermijden.
"We mogen niet in dezelfde valkuil trappen. Dat het uiteindelijk vooral meer rompslomp oplevert en te weinig bijdraagt aan de kwaliteit van zorg."
Tilburg, studenten en de afdeling Information Systems and Operations Management
De leerstoel in Tilburg voelt op het eerste gezicht misschien als een onverwachte keuze. Tilburg University, bekend om economie en recht, niet om medische technologie. Maar Wouter ziet het anders.
"Ik zit op een afdeling waar mensen in allerlei vakgebieden werken: van financiën tot logistiek. Die denken ook allemaal na over hoe digitale technologie en AI hun sector transformeert. Van die parallellen wil ik leren."
Hij noemt de bankensector als voorbeeld: jarenlange ervaring met privacy-wetgeving, beveiliging, vertrouwen van klanten. "Dat kun je niet één-op-één kopiëren naar de zorg, maar je kunt er wel van leren. Sommige dingen neem je over, andere niet."
Masterstudenten die ergens echt in willen duiken, afstudeerders met een concrete vraag, daar krijgt hij energie van. "Dan heb je gemotiveerde mensen die diep ergens in kunnen duiken. Daar kan ik me dan ook écht voor inzetten."
Nuchter enthousiasme als kerncompetentie
Gevraagd naar zijn kernboodschap denkt hij even na. Dan: "Laat je enthousiast maken door AI. Maar dan niet gaan dromen, gewoon doen."
Het is precies de juiste formulering voor wie hem een uur heeft gevolgd. Want Wouter is enthousiast over AI. Alleen kanaliseert hij dat enthousiasme door middel van methodieken, raamwerken en stapsgewijze evaluaties. De inaugurele rede is geen visioen over een glanzende toekomst, het is een werkplan. Met risicoclassificaties, governance-structuren, Europese wetgeving en co-creatiesessies.
Dat klinkt misschien droog. Maar de reden dat het werkt, is dat achter elke methodiek een simpele vraag zit die hij al 22 jaar stelt: hoe krijg ik dit zo snel mogelijk bij die patiënt?
Niet volgende week, niet over twintig jaar. Nu. Zo verantwoord mogelijk, zo snel als haalbaar.
Als je over tien jaar terugkijkt op de leerstoel, wat wil je dan gezegd hebben?
"Dat we organisaties mee hebben kunnen krijgen om dit soort transformaties op een verantwoorde manier door te voeren. Met een beetje snelheid erin."
Even een stilte.
"Ik ben soms wat ongeduldig."
Wouter van Elmpt sprak zijn inaugurele rede uit getiteld "AI in de zorg: van belofte naar bewijs" op 27 maart 2026 aan de Tilburg University.
Prof. dr. ir. Wouter van Elmpt is bijzonder hoogleraar 'implementatie van AI in de gezondheidszorg' aan Tilburg University en programmamanager innovatie bij Maastro. Zijn onderzoeksprogramma is onderdeel van Maastro's research divisie Innovation Implementation Research.