Onderzoek Maastro: geavanceerde protonentherapie kan bijwerkingen bij hypofysetumoren mogelijk verder beperken
Onderzoekers van Maastro hebben onderzocht of een geavanceerde vorm van protonentherapie kan bijdragen aan het verminderen van bijwerkingen bij patiënten met een goedaardig tumor van de hypofyse (hypofyse-adenomen). De resultaten van de studie laten zien dat protonentherapie mogelijk beter in staat is om gezonde hersenstructuren die belangrijk zijn voor het geheugen te sparen dan moderne fotonenbestralingstechnieken.
Onderzoeker David Palm
Hypofyseadenomen: meestal goedaardig, maar complex gelegen
Hypofyse-adenomen zijn tumoren van de hypofyse, een klein hormoonorgaan aan de onderzijde van de hersenen. De meeste van deze tumoren zijn goedaardig, maar kunnen door hun ligging toch klachten veroorzaken, zoals hoofdpijn, hormonale ontregeling of problemen met het zicht. Wanneer een operatie niet voldoende mogelijk is of de tumor terugkomt, kan radiotherapie nodig zijn. Dat is complex, omdat de tumor zich dicht bij kwetsbare structuren bevindt, zoals de oogzenuwen en de hersenstam.
Vergelijking tussen drie moderne bestralingstechnieken
Voor deze studie analyseerden de onderzoekers behandelplannen van vijftien patiënten die tussen 2017 en 2021 bij Maastro radiotherapie kregen voor een hypofyse-adenoom. Per patiënt werden drie verschillende behandelplannen gemaakt en met elkaar vergeleken: 2 fotonenbestralingsplannen en 1 protonenbestralingsplan.
Lagere belasting voor belangrijke hersengebieden
De onderzoekers zagen dat protonentherapie leidde tot een lagere geschatte belasting van bijwerkingen dan beide fotonentechnieken. Dat kwam vooral doordat de stralingsdosis op de hippocampus aanzienlijk lager was. De hippocampus speelt een belangrijke rol bij geheugen en cognitief functioneren. Omdat patiënten met hypofyse-adenomen vaak een lange levensverwachting hebben, is het behoud van cognitieve functies extra belangrijk.
“Met deze studie laten we zien dat moderne protonentherapie mogelijk kan bijdragen aan het verder beperken van bijwerkingen bij patiënten met hypofysetumoren. Vooral het sparen van de hippocampi die belangrijk zijn voor het geheugen en denkvermogen is hierbij belangrijk.”David Palm, onderzoeker bij Maastro
Belang van verdere klinische validatie
De onderzoekers benadrukken tegelijkertijd dat vervolgonderzoek nodig blijft. Hoewel de dosisverdeling veelbelovend is, moet in toekomstige studies verder onderzocht worden hoe deze verschillen zich vertalen naar daadwerkelijke klinische uitkomsten en kwaliteit van leven van patiënten.
Daarnaast vraagt toepassing van deze technieken om zeer nauwkeurige behandeling-planning en verdere optimalisatie, met speciale aandacht voor kwetsbare structuren zoals de oogzenuwen en hypothalamus.
Publicatie
De volledige wetenschappelijke publicatie is hier te lezen: