Cancer Surveillance

De afdeling Cancer Surveillance is met haar oprichting eind 2024 de jongste onderzoeksdivisie van Maastro. De opdracht? De impact verkleinen van kanker in Zuidoost-Nederland (de OncoZON-regio). We ontwikkelen onder andere een OncoZON-atlas om het aantal kankerdiagnoses bij te houden en om gerichte preventiemaatregelen te plannen. Ook zetten we ons in om meer mensen te laten deelnemen aan bevolkingsonderzoeken en om kankersterfte te verlagen door gerichte screening.
Uiteindelijk willen we de kwaliteit van de kankerzorg verbeteren, zodat patiënten betere overlevingskansen hebben. Daarnaast werken we samen met lokale overheden en werkgevers om kankerpatiënten te helpen bij hun herstel en deelname aan de maatschappij.
Om een bijdrage te leveren aan het voorkomen van kanker, ontwikkelen we nieuwe methodes om leefstijlinterventies effectiever te maken. Denk aan stoppen met roken of gezonder eten. Dat doen we samen met partners zoals MUMC+, IKNL en andere regionale partners.

Primaire preventie 

De OncoZON-atlas laat precies zien waar in Zuidoost-Nederland kanker vaker voorkomt. Deze informatie helpt om gerichte maatregelen te nemen om kanker te voorkomen. Binnen vijf jaar moet de atlas leiden tot een actieplan voor gebieden waar kanker vaker voorkomt.
De atlas combineert gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie met informatie over risicofactoren in de regio, net als de vaak aan risicofactoren gerelateerde verschillen in welvaart. Zo krijgen we beter inzicht in oorzaken en kunnen we inwoners actief betrekken bij preventie. Het doel is om vanaf 2032 de stijging van het aantal nieuwe gevallen van kanker in de regio af te remmen.

Secundaire preventie

In de OncoZON-regio wordt gekeken hoeveel mensen meedoen aan bevolkingsonderzoeken naar kanker, op het niveau van regio, gemeenten en wijken. Daarbij wordt ook bijgehouden in welk stadium de ziekte wordt ontdekt en of er kankers ontstaan tussen twee screenings in (intervalkankers).
Samen met Bevolkingsonderzoek Nederland en regionale zorgverleners wordt onderzocht waar in de regio verschillen zitten in deze uitkomsten. Als er belemmeringen zijn die de deelname of effectiviteit van screening beperken, worden die in kaart gebracht en aangepakt. Het doel is om binnen 5 tot 10 jaar de incidentie van met name baarmoederhalskanker in een aantal regio's terug te dringen.

Vaker en langer overleven

De samenwerking tussen Maastro, het MUMC+ Comprehensive Cancer Centre en OncoZON richt zich op het verbeteren van de kwaliteit en organisatie van kankerzorg in de regio. Door regionalisatie en samenwerking wordt de OncoZON-regio een voorbeeld in kankeroverleving. Belangrijke pijlers zijn de effectiviteit van zorgpatronen en de beschikbaarheid van data. Moderne technieken, zoals distributed learning, worden ingezet om data te verbinden en de zorg te verbeteren. Het doel is om de zorgcapaciteit en kwaliteit in de regio te waarborgen en te verbeteren.

Kwaliteit van leven en deelname aan de maatschappij

In 2032 wordt verwacht dat 1.4 miljoen mensen in Nederland leven met kanker of de gevolgen daarvan, waarvan een relatief groot deel in de OncoZON-regio. We willen dat zij profiteren van betere samenwerking tussen zorgaanbieders. Betere afspraken met lokale overheden, verzekeraars en werkgevers zijn nodig om te voorkomen dat deze mensen tussen wal en schip belanden. Samenwerking met IKNL, Maastro, het MUMC+ Comprehensive Cancer Center en de vakgroep Epidemiologie van de Universiteit Maastricht is essentieel om de kwaliteit van leven en maatschappelijke deelname te verbeteren.

Innovatieve methodologie voor effectieve leefstijlinterventies

Innovatieve onderzoeksmethoden zijn belangrijk voor effectieve kankerpreventie. Leefstijlinterventies, zoals stoppen met roken of gezonder eten, werken namelijk niet voor iedereen even goed. Daarom is het belangrijk om rekening te houden met de situatie en achtergrond van mensen.
Nieuwe epidemiologische en statistische technieken maken het mogelijk om beter te voorspellen wat het effect is van een interventie, en om te begrijpen of die oorzaak-gevolgrelatie echt klopt. Cancer Surveillance richt zich op het toepassen en verder ontwikkelen van deze methoden, zodat we nauwkeurig kunnen inschatten wat werkt.
Deze kennis helpt beleidsmakers om betere keuzes te maken in het verbeteren van gezondheid en preventie. Samenwerking met de vakgroepen Epidemiologie en Gezondheidsbevordering van de Universiteit Maastricht speelt hierin een belangrijke rol.

Portretfoto van hoogleraar Valery Lemmens, in toga

Divisieleider: prof. dr. Valery Lemmens

Valery Lemmens is sinds oktober 2024 divisieleider van Cancer Surveillance. Hij studeerde epidemiologie aan de Universiteit Maastricht en promoveerde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Sinds zijn start in 2003 bij IKNL vervulde hij diverse functies, waaronder hoofd van Research & Development en bestuurslid (2019–2023). Zijn onderzoek richt zich op de organisatie en kwaliteit van zorg, met als doel kanker vaker te voorkomen door effectief onderzoek en beleid.
 

Bekijk CV

Publicaties

Cancer Surveillance voert innovatief onderzoek uit om de gezondheidszorg slimmer, veiliger en efficiënter te maken. Klik hier voor een actueel overzicht van publicaties van de divisie en Valery Lemmens.

Publicaties Cancer Surveillance 

Meer informatie of samenwerken?

Voor meer informatie over de divisie Cancer Surveillance, ons onderzoek, de
publicaties of andere vragen, neem contact op met:

Prof. dr. Valery Lemmens
[email protected]

Secretariaat Research: 
Monique Roos-Koekkelkoren  
+31 (0)88-4456075 
[email protected]